พระธาตุนารายณ์เจงเวง

พระธาตุนารายณ์เจงเวงเป็นปราสาทขอมขนาดเล็ก ก่อด้วยหินทรายทั้งองค์ ตั้งบนฐานศิลาแลงรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าขนาด 3 x 7 เมตร ถือเป็นเทวสถานที่มีรูปทรงสมบูรณ์ที่สุดแห่งเดียวของสกลนคร เรือนธาตุหันหน้าไปทางทิศตะวันออก ภายในเป็นห้องครรภคฤหะขนาดราว 4 x 4 เมตร ปูพื้นหินทรายเว้าช่องกลางให้น้ำมนต์ไหลออกสู่รางโสมสูตรรูปเศียรมกรด้านทิศเหนือ มีมุขขนาด 2.5 x 3 เมตรยื่นเป็นประตูทางเข้าด้านทิศตะวันออกเพียงด้านเดียว ด้านอื่นเป็นประตูหลอก องค์ปรางค์เป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสย่อมุม หลังคาก่อเป็นชั้นจำลองอาคารลดหลั่น 4 ชั้น ยอดบัวกลุ่มหักหายไปบางส่วน มีทับหลังและหน้าบันครบเกือบทุกด้าน ส่วนใหญ่สลักภาพเทพเจ้าฮินดู ได้แก่ พระอินทร์ทรงช้างเอราวัณ พระกฤษณะปราบสิงห์ ศิวะนาฏราช ขบวนแห่คนนั่งบนหลังช้าง พระกฤษณะปราบนาคกาลิยะ และวิษณุอนันตศายินปัทมนาภิณหรือนารายณ์บรรทมสินธุ์ หลักฐานแสดงอิทธิพลศิลปะแบบบาปวนตอนปลายต่อนครวัดตอนต้น จึงสันนิษฐานว่าสร้างราวพุทธศตวรรษที่ 16–17 ปัจจุบันอยู่ในสภาพค่อนข้างสมบูรณ์